เทคโนโลยีเปลี่ยน โลกก็เปลี่ยน!

โดย ประสาท มีแต้ม

เมื่อ 13 ปีที่แล้ว ในขณะที่ผมและกลุ่มลงพื้นที่หมู่บ้านชาวประมงแห่งหนึ่งชายทะเล จังหวัดสงขลา ชายชราคนหนึ่งได้เล่าให้ฟังว่า               "เมื่อประมาณ 50 ปีที่แล้ว ในขณะที่ลุงและชาวบ้านกำลังยุ่งอยู่กับการช่วยกันปลดปลาจำนวนมากที่ติดตาอวน มีชายแปลกหน้ามาจากไหนไม่มีใครทราบได้พูดขึ้นว่า "คอยดูนะอีกไม่นานทะเลนี้จะไม่มีปลาให้จับ เพราะญี่ปุ่นจะจับไปหมด"               ลุงคนนี้ถ้าท่านยังมีชีวิตอยู่ก็น่าจะมีอายุประมาณ 100 ปีเศษเห็นจะได้ เพราะหน้าตาของท่านรุ่นราวคราวเดียวกับพ่อผม ลุงได้เล่าต่อไปว่า ในตอนนั้นลุงไม่เชื่อเลยพร้อมกับแย้งชายหนุ่มแปลกหน้าไปว่า "จะเป็นไปได้อย่างไร ดูซิ! อวนของพวกเราผืนเล็กนิดเดียว แต่ติดปลามากมายจนปลดกันไม่หมด ต้องไปขอร้องคนทั้งหมู่บ้านให้มาช่วยกันปลด แล้วทะเลอันกว้างใหญ่ไพศาลสุดลูกหูลูกตา มีปลา ปู กุ้ง หอยมากมาย ใครจะมีปัญญามาจับได้หมด เป็นไปไม่ได้เลย"               ในวันที่ลุงเล่าให้พวกเราฟัง ลุงได้สารภาพว่า "ตอนนั้นลุงไม่เชื่อเลย แต่วันนี้ทุกอย่างก็เป็นจริงตามที่ชายแปลกหน้าคนนั้นได้พูดเอาไว้ไม่มีผิด"               ผมกลับมานั่งไล่เรียงข้อมูลทางประวัติศาสตร์ แล้วพบว่าในช่วงเวลาที่ชายแปลกหน้าพูดเป็นช่วงที่ประเทศเยอรมนี (ไม่ใช่ญี่ปุ่นตามที่ลุงเล่า) ได้ผลิตสินค้าอุตสาหกรรมตัวใหม่คืออวนตาถี่ที่ทำจากโรงงานด้วยวัตถุเส้นใยสังเคราะห์อย่างที่เราเห็นกันทุกวันนี้ ไม่ใช่ฟั่นด้วยด้ายอย่างในอดีต               อวนที่ผลิตจากระบบอุตสาหกรรมใหม่ (ในขณะนั้น) ได้ส่งผลให้ทรัพยากรสัตว์น้ำในทะเลทั่วโลกลดลงอย่างรวดเร็ว องค์การอาหารโลกประเมินว่าค่าเฉลี่ยของปริมาณปลาที่เรืออวนลากจับได้ต่อชั่วโมงได้ลดลงจากประมาณ 300 กิโลกรัมลงมาเหลือเพียงประมาณ 20 กิโลกรัมในช่วงเวลา 50-60 ปีเท่านั้น               เรื่องราวที่ผมเล่ามาค่อนข้างยาวนี้ก็เพื่อจะแสดงว่า ความก้าวหน้าอย่างก้าวกระโดดของเทคโนโลยีได้ส่งผลกระทบในด้านลบต่อชาวโลกอย่างใหญ่หลวง เกินกว่าจินตนาการของคนธรรมดาๆ จะคาดคิดไปถึงได้ หรือราวกับเพลงลูกทุ่งที่เคยโด่งดังในอดีตว่า "โถใครจะเชื่อ" ของยอดรัก สลักใจ               จะว่าไปแล้ว คนรุ่นอายุ 60 ปีต้นๆ อย่างผมเป็นรุ่นที่อยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านของสองสังคม คือ สังคมที่ทรัพยากรธรรมชาติอุดมสมบูรณ์มาก กับสังคมที่ขาดแคลนทรัพยากรธรรมชาติ เพราะคนที่เกิดในยุคประมาณ 120 ปีก่อน กับคนที่อายุยังไม่ถึง 50 ปี จะได้มีโอกาสสัมผัสเพียงสังคมเดียวเท่านั้น และจินตนาการไปถึงอีกสังคมหนึ่งไม่ได้ หรือทำใจให้เชื่อไม่ได้ไม่ว่าจะมีหรือเคยมีอีกสังคมหนึ่งเกิดขึ้นในโลกใบนี้ด้วย               ลุงชาวประมงที่ผมเล่า ไม่เชื่ออย่างเด็ดขาดว่าในอนาคตทะเลจะไม่มีปลา ขณะที่เด็กรุ่นนี้ก็ไม่เชื่อว่าในอดีตเคยมีปลาอุดมสมบูรณ์มาก ตอนที่ผมยังเป็นเด็กเล็กราคากุ้งแชบ๊วย (กุ้งทะเลตัวใหญ่) กิโลกรัมละ 5 บาท กินกันจนเบื่อ มาวันนี้กิโลกรัมละ 400-500 บาทยังหาซื้อไม่ค่อยได้               ไม่เพียงเรื่องทรัพยากรสัตว์น้ำที่เพิ่งมีปัญหาการลดลงอย่างฉับพลันในช่วง 50-60 ปีมานี้เท่านั้น การใช้น้ำมันของโลกก็เช่นเดียวกัน ศาสตราจารย์ Dennis L. Meadows นักวิทยาศาสตร์ชาวอเมริกันในกลุ่ม The Club of Rome ที่เคยออกมาเตือนชาวโลกเมื่อปี 2514 ในเรื่องการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างล้างผลาญว่า นับตั้งแต่มีมนุษย์เกิดขึ้นในโลกจนถึงปี 2485 (ปีที่เขาเกิด) ชาวโลกใช้น้ำมันไปเพียง 4% เท่านั้น แต่หลังจากนั้นมีการใช้มากถึง 96% ของที่ใช้ไปทั้งหมดในประวัติศาสตร์               จากสองเรื่องที่เล่ามานี้เป็นตัวอย่างด้านลบ ที่มนุษย์ได้นำเทคโนโลยีมาล้างผลาญทรัพยากรธรรมชาติซึ่งควรจะมีการใช้อย่างยั่งยืนชั่วลูกชั่วหลาน ต่อไปนี้เราลองมาดูอีกเรื่องหนึ่งซึ่งตรงกันข้าม คือ การนำเทคโนโลยีด้าน social media หรือ social networking มาใช้ในการเปลี่ยนแปลงสังคม               เมื่อประมาณ 50-60 ปีที่แล้ว ชาวโลกยังไม่มีเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ที่ก้าวหน้าอย่างทุกวันนี้ (คอมพิวเตอร์เครื่องแรกของโลกเพิ่งเกิดขึ้นในช่วงนี้ แต่ประสิทธิภาพด้อยกว่าปัจจุบันนี้นับล้านล้านเท่า) การลุกขึ้นสู้ของประชาชนหลายประเทศใน 50-60 ปีก่อนได้ชูคำขวัญว่า "การปฏิวัติจะไม่เกิดขึ้นบนหน้าจอโทรทัศน์" (The Revolution Will Not Be Televised เพลงของ Gil Scott-Heron จังหวะที่เร้าใจ สามารถฟังได้จาก Youtube ครับ)               แต่ในปัจจุบันที่เทคโนโลยีด้าน social media ก้าวหน้าอย่างรวดเร็ว การลุกขึ้นสู้ของประชาชนหลายประเทศในกลุ่มอาหรับได้ชูคำขวัญว่า "การปฏิวัติเริ่มต้นที่การส่งข้อความเพียงข้อความเดียว               ตัวอย่างที่เพิ่งเกิดขึ้นในช่วงหนึ่งปีกว่าๆ มานี้ก็คือการลุกขึ้นปฏิวัติของหลายประเทศในแอฟริกา ที่เริ่มต้นจากคำถามใน social media ว่า ทำไมราคาอาหารแพงจัง               สิ่งที่ผมอยากจะสรุปในที่นี้ก็คือ สิ่งที่เราเคยเชื่อกันว่ามันเป็นไปไม่ได้เมื่อ 50 ปีที่แล้ว มันกลับเป็นไปได้ในปัจจุบันนี้ นั่นคือเครือข่ายสังคมออนไลน์ได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นจนประเด็นร่วมผุดบังเกิดขึ้นและส่งผ่านข้อมูลความคิดถึงกันอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้ประชาชนนับล้านออกมาสำแดงพลังของตนเองเพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางสังคมหรือในรัฐบาลของหลายประเทศได้สำเร็จ               ปัจจุบันคนไทยใช้ Facebook มากถึง 13.7 ล้านคน (มากเป็นอันดับ 16 ของโลก) เป็นเครื่องมือในการสื่อสารถึงกันในสังคมออนไลน์ คำถามก็คือทำไมสังคมไทยจึงไม่ค่อยมีพลังสร้างสรรค์ในการขับเคลื่อนสังคมไปสู่จินตนาการที่สังคมต้องการ หรือเป็นเพราะว่าสังคมเรายังไม่มีจินตนาการ่วมกันเลย               กล่าวเฉพาะในกลุ่มเล็กๆ เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว สมาคมรักษ์ทะเลไทย ซึ่งเป็นองค์กรพัฒนาเอกชนที่ทำงานกับชาวประมงชายฝั่งได้จัดให้มี "การอบรมเชิงปฏิบัติการเรื่องการใช้ระบบสารสนเทศกับงานพัฒนา" ผมเองได้รับเชิญให้ไปบรรยายในประเด็นย่อยที่เกี่ยวกับความสำคัญของข้อมูลข่าวและการสื่อสารต่อสาธารณะสิ่งที่สมาคมฯ คิดก็คือทำอย่างไรให้เจ้าหน้าที่ของสมาคมฯ                รวมถึงองค์กรชาวบ้านสามารถนำเทคโนโลยีมาใช้ในการสื่อสารต่อสาธารณะเพื่อฟื้นให้ทรัพยากรสัตว์น้ำกลับคืนมา สมาคมฯ ได้ชูคำขวัญว่า "อยากให้ปลากลับบ้าน ร่วมรักษาทะเลกับเรา" ซึ่งผมเชื่อว่าทำได้ครับ               ถ้าเราสามารถใช้เทคโนโลยีการสื่อสารยุคนี้ทำความเข้าใจกับสาธารณะอย่างจริงจัง มีวิชาการที่ถูกต้องและอย่างต่อเนื่องครับ Source  :  http://www.manager.co.th/Daily/ViewNews.aspx?NewsID=9550000025898

กลเกมก่อการร้าย เข้าทางสหรัฐฯเปิดสงครามโจมตีอิหร่านฮุบบ่อน้ำมัน?

ภาพเหตุการณ์ระเบิดกลางกรุงเทพฯ ที่ถนนสุขุมวิท 71 เมื่อวันที่ 14 ก.พ.

ASTVผู้จัดการออนไลน์ - สงครามก่อการร้ายของศัตรูคู่อาฆาตอิหร่าน-อิสราเอล ที่มีชาติมหาอำนาจตะวันตกอยู่เบื้องหลัง นำไปสู่การสร้างสถานการณ์ความรุนแรงทั่วโลก เพื่อสหรัฐฯ จะได้ใช้เป็นข้ออ้างและสร้างเงื่อนไขบุกเข้าโจมตีอิหร่านเหมือนกรณีโจมตีอิรัก ตามเป้าหมายยึดครองศูนย์กลางแหล่งพลังงานของโลก พร้อมกับดับอหังการ์ “อักษะแห่งความชั่วร้าย” แห่งโลกมุสลิม

เหตุการณ์ระเบิดกลางกรุงเทพฯ บนถนนสุขุมวิท 71 เมื่อวันอังคาร (14 ก.พ.) นับเป็นหนึ่งในเหตุการณ์สะเทือนขวัญที่ไทยถูกใช้เป็นสมรภูมิสงครามก่อการร้ายของศัตรูคู่อาฆาตอิหร่านกับอิสรเอลตัวแทนของโลกตะวันตกหรือสหรัฐอเมริกา คล้อยหลังจากการก่อเหตุระเบิดที่พุ่งเป้าสังหารนักการทูตอิสราเอลในอินเดียและจอร์เจียเมื่อวันจันทร์ (13 ก.พ.) แต่ทั้งสามเหตุการณ์ได้เกิด “ความผิดพลาด” ของกลุ่มผู้ก่อการร้ายทำให้เป้าหมายสังหารไม่บรรลุผล

พล.อ.ยุทธศักดิ์ ศศิประภา รองนายกรัฐมนตรี ดูแลฝ่ายความมั่นคง ได้ตอบกระทู้ในสภาเมื่อวันพฤหัสบดี (16 ก.พ.) ว่า ยังเร็วเกินไปที่จะบอกว่าเป็นการก่อการร้าย เพราะวัตถุระเบิดมุ่งกระทำต่อตัวบุคคลไม่ใช่เหตุรุนแรงขนาดใหญ่อย่างก่อการร้าย ทั้งยืนยันว่าไม่เกี่ยวกับนายอาทริส อุสเซน สัญชาติสวีเดน เชื้อชาติเลบานอนที่จับได้ก่อนหน้านี้ รวมทั้งการเชื่อมโยงกับกลุ่มฮิซบอลลอฮ์กับประเทศอิหร่านก็ไม่เกี่ยวข้อง เพราะเป็นคนละสัญชาติ เชื้อชาติ และระเบิดก็เป็นคนละชนิดกันอย่างเห็นได้ชัด ส่วนผู้ต้องหาทั้งหมดที่ถือพาสปอร์ตอิหร่านนั้น กำลังตรวจสอบเอกสารตัวบุคคลว่าถือสัญชาติอิหร่านแล้วเป็นคนอิหร่านจริงหรือไม่

ขณะที่สื่อต่างประเทศ ต่างรายงานว่า เหตุการณ์ร้ายที่เกิดขึ้นจุดชนวนให้อุณหภูมิความขัดแย้งของคู่อาฆาตทั้งสองเพิ่มดีกรีความร้อนแรงถึงขีดสุด โดย นายกรัฐมนตรี เบนจามิน เนทันยาฮู ของอิสราเอง ออกมาระบุว่า เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเปิดโปงให้เห็นถึง “กิจกรรมก่อการร้าย” ของอิหร่าน ซึ่งประเทศทั้งหลายทั่วโลกต้องช่วยกันประณามและหาทางหยุดยั้ง

สื่อของอิสราเอล ยังรายงานว่า นายกรัฐมนตรีอิสราเอล ชี้ชัดว่า อิหร่านกับกลุ่มฮิซบอลลอฮ์ อยู่เบื้องหลังเหตุระเบิดรถยนต์โจมตีสถานทูตอิสราเอลในอินเดียและจอร์เจีย และเชื่ออีกว่า อิหร่านและกลุ่มฮิซบอลลอฮ์อยู่เบื้องหลังการโจมตีในไทยด้วย

แต่ทาง รามิน เมห์มานปารัสต์ โฆษกกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน สวนกลับทันควันว่า การกล่าวหาของอิสราเอล ซึ่งอิหร่านเรียกขานว่า “ระบอบปกครองไซออนนิสต์ (ลัทธิฟื้นชาติยิว)” เป็นผู้ที่ต้องรับผิดชอบต่ออาชญากรรมที่เกิดขึ้น เขายังบอกว่า ข้อกล่าวหาของอิสราเอลมีขึ้นหลังจากสหรัฐอเมริกา เคยกล่าวหาในเดือนต.ค.ปีที่แล้วว่า อิหร่านวางแผนลอบสังหารเอกอัครราชทูตซาอุดิอาระเบียประจำกรุงวอชิงตัน รวมทั้งกรณีที่อินเดียและจอร์เจียซึ่งทั้งหมดต่างเป็นข้อกล่าวหาที่ไม่มีมูลความจริง

การโยนความผิด การกล่าวหาซึ่งกันและกันของอิสราเอลและอิหร่านจากเหตุการณ์รุนแรงที่เกิดขึ้นหลายๆ ครั้งทั่วโลก บวกกับความซับซ้อนของความขัดแย้งในประเทศภูมิภาคตะวันออกกลางที่มีประเทศมหาอำนาจชักใยอยู่เบื้องหลัง ทำให้ยากที่จะรู้ว่าอะไรคือความจริง อะไรคือความเท็จ เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเป็นฝีมือของผู้ก่อการร้ายที่ทั้งสองฝ่ายต่างให้การสนับสนุน หรือเป็นการจัดฉากของประเทศมหาอำนาจ ที่สร้างเงื่อนไขเพื่อความชอบธรรมในการเปิดสงครามสมรภูมิตะวันออกกลางระลอกใหม่ โดยมี อิหร่าน เป็นเป้าหมายโจมตี

แต่อย่างไรก็ตาม ดูเหมือน ญี่ปุ่น จะกังวลและได้กลิ่นอายสงครามตะวันออกกลางโชยมา จึงเตือน เอฮุด บารัค รมว.กลาโหมของอิสราเอล ที่กำลังตระเวนเยือนชาติเอเชียว่า หากอิสราเอลใช้ปฏิบัตการทางทหารต่ออิหร่านก็อาจเป็น “อันตรายร้ายแรงที่สุด” เพราะสถานการณ์ปัจจุบันมีความเสี่ยงที่จะ “ยกระดับความรุนแรง”

สนธิ ลิ้มทองกุล ผู้ก่อตั้ง “ASTVผู้จัดการ” เป็นอีกผู้หนึ่งที่เชื่อว่า ความขัดแย้งของโลกมาอยู่ที่อเมริกากับอิหร่าน โดยโลกตะวันตกใช้อิสราเอลเป็นตัวแทน และใช้หน่วยสืบราชการลับกลางหรือซีไอเอออกปฏิบัติการ เช่น การลอบสังหารนักวิทยาศาสตร์ด้านนิวเคลียร์ของอิหร่าน ที่สหรัฐอเมริกา อ้างว่าโครงการพัฒนานิวเคลียร์เพื่อสันติของอิหร่านนั้นเป็นภัยคุกคาม ซึ่งนั่นเท่ากับเป็นการสร้างสถานการณ์เผชิญหน้าอย่างชัดเจน

ความจริงแล้ว ข้อกล่าวหาโครงการพัฒนานิวเคลียร์ของอิหร่าน อาจเหมือนกรณีสหรัฐฯ ใช้ข้อกล่าวหาว่าโจมตีอิรักว่ามีอาวุธชีวภาพ และอาวุธทำลายล้างสูง โดยซ่อนความกระหายครอบครองเส้นทางขนส่งและฮุบบ่อน้ำมันเอาไว้เบื้องหลัง

หากมองย้อนกลับไป นโยบายต่างประเทศของสหรัฐอเมริกาต่อภูมิภาคตะวันออกกลาง แจ่มชัดมาตั้งแต่หลังยุคสงครามโลกครั้งที่ 2 แล้วว่า ต้องการเข้ามาควบคุมศูนย์กลางแหล่งพลังงานของโลกเพื่ออำนาจทางยุทธศาสตร์ของสหรัฐอเมริกา

อดีตรองประธานาธิบดีของสหรัฐอเมริกา ดิ๊ก เชนีย์ เคยประกาศไว้ว่า อำนาจในการควบคุมท่อส่งน้ำมันเป็น “เครื่องมือในการคุกคามและขู่กรรโชก” หากอำนาจนั้นตกไปอยู่ในมือประเทศอื่นเว้นแต่สหรัฐอเมริกา และหากสหรัฐฯสามารถควบคุมแหล่งพลังงานในตะวันออกกลางได้ สหรัฐฯ ก็จะมีอำนาจวีโต้เหนือประเทศอุตสาหกรรมคู่แข่งอื่นๆ หรือประเทศอื่นๆ ทั่วโลก

เจมส์ เบเกอร์ อดีตรัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐอเมริกา เคยกล่าวไว้ในปี ค.ศ. 2001 ว่า “...โลกกำลังก้าวเข้าสู่ภาวะหมิ่นเหม่ต่อการใช้ความสามารถในการผลิตน้ำมันจนถึงขีดสุด มีโอกาสเกิดวิกฤตการณ์น้ำมัน ที่จะส่งผลกระทบอย่างใหญ่หลวงยิ่งกว่าครั้งใดในรอบสามทศวรรษ ปัจจัยนี้จะส่งผลกระทบต่อเป้าหมายทางนโยบายของสหรัฐฯ ในทุกๆ ด้าน ทั้งนโยบายที่มีต่อตะวันออกกลาง อดีตสหภาพโซเวียตและจีน รวมทั้งการต่อสู้กับการก่อการร้ายระหว่างประเทศ”

แต่ทว่า ยิ่งสหรัฐอเมริกา ต้องการควบคุมแหล่งพลังงานในภูมิภาคตะวันออกกลางมากขึ้นเท่าใด ก็ยิ่งสร้างความขัดแย้งและแรงต่อต้านเพิ่มเท่าทวีคูณ โดยเฉพาะ อิหร่าน ที่ท้าทายไม่ยอมก้มหัวให้ “มาเฟียโลก” สหรัฐอเมริกา กระทั่งอาจถือได้ว่า อิหร่าน เป็นหนึ่งในประเทศที่ท้าทายอำนาจของสหรัฐอเมริกามากที่สุดในเวลานี้ กรณีโครงการนิวเคลียร์ ที่อิหร่านมีท่าทีแข็งกร้าวและเดินหน้าเสริมสมรรถนะยูเรเนียมแม้ว่าคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติจะมีมติคว่ำบาตรก็ตาม เป็นตัวอย่าง

นอกจากนั้น อิหร่าน ยังเร่งสร้างฐานอำนาจในภูมิภาคและขยายอิทธิพล ทั้งยังวางยุทธศาสตร์การเป็นมหาอำนาจทางเศรษฐกิจในภูมิภาค และเป็นศูนย์กลางขนส่งสินค้าและบริการระหว่างอ่าวเปอร์เซียและอัฟกานิสถานรวมถึงจีน

ความแข็งแกร่งของอิหร่าน ดูเหมือนสหรัฐอเมริกา จะมีส่วนช่วยทางอ้อม เพราะหลังเหตุการณ์ 11 กันยาฯ สหรัฐอเมริกา ทำสงครามต่อต้านการก่อการร้ายโดยล้มล้างระบอบตาลีบานในอัฟกานิสถาน และโค่นล้มซัดดัม ฮุสเซน ศัตรูสำคัญของอิหร่านตั้งแต่อดีตสิ้นซาก เมื่อบวกกับรายได้จากการส่งออกน้ำมัน ชัยชนะของกลุ่มฮามาสในการเลือกตั้งปาเลสไตน์ และความสำเร็จของกลุ่มอิซบอลลอฮ์ ยิ่งหนุนส่งให้อิหร่าน กลายเป็นประเทศที่มีอำนาจและทรงอิทธิพลโดดเด่นขึ้นมาครอบงำภูมิภาคตะวันออกกลางเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ

ความรุ่งโรจน์ของอิหร่าน ที่สหรัฐอเมริกา ถือว่าเป็น “อักษะแห่งความชั่วร้าย (Axis of Evil)” โดยเชื่อว่าประเทศเหล่านี้ ซึ่งประกอบด้วย อิรัก อิหร่าน และเกาหลีเหนือ กำลังพัฒนาอาวุธร้ายแรงและสามารถที่จะส่งต่ออาวุธเหล่านั้นให้กับขบวนการก่อการร้ายได้ เป็นเรื่องที่สหรัฐอเมริกายอมไม่ได้

การใช้ข้อกล่าวหาอิหร่านสนับสนุนขบวนการก่อการร้ายกลุ่มอิซบอลลอฮ์ก่อเหตุรุนแรงทั่วโลก ทั้งที่ผู้ติดตามสถานการณ์โลกมุสลิม ยืนยันว่า ฮิซบอลลอฮ์ ไม่ก่อการร้ายนอกพื้นที่ตะวันออกกลาง และข้อกล่าวหาพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ เพื่อสร้างเงื่อนไขโจมตีและยึดครองอิหร่าน นอกจากจะสกัดกั้นอิหร่านไม่ให้ท้าทายอำนาจและแผ่อิทธิพลออกไปแล้ว สหรัฐอเมริกายังจะสามารถตักตวงประโยชน์จากการยึดครองแหล่งพลังงานของโลก และมีอำนาจต่อรอง ถ่วงดุล กับกลุ่มประเทศผู้ผลิตน้ำมันมากขึ้น ในทางทางเศรษฐกิจสหรัฐฯจะมีบทบาทในการเพิ่มหรือลดการส่งออกน้ำมันดิบจากอิหร่าน ส่งผลต่อราคาน้ำมันในตลาดโลกและเศรษฐกิจโดยรวม

อย่างไรก็ตาม ใช่ว่า อิหร่านจะเป็นหมูสนาม เพราะหากถูกกดดันหรือถูกโจมตี อิหร่านอาจตอบโต้ด้วยการใช้วิธีลดการส่งออกน้ำมัน หรือหยุดการส่งออกน้ำมัน ทำให้ราคาน้ำมันโลกผันผวนอย่างหนัก กระทบต่อเศรษฐกิจทั่วโลกทรุดตัวลง โดยเฉพาะประเทศอุตสาหกรรมรายใหญ่จะได้รับผลกระทบมากเสียยิ่งกว่าที่อิหร่านจะได้รับเสียอีก

กรณีตัวอย่างล่าสุด คือ การขยับตัวขึ้นอย่างแรงของราคาน้ำมัน เมื่อวันพุธ (15 ก.พ.) หลังจากกระทรวงการต่างประเทศ อิหร่าน เรียกเอกอัครราชทูต 6 ชาติสมาชิกอียู ว่ากำลังพิจารณาระงับการขายน้ำมันให้ซึ่งเป็นการตอบโต้สหภาพยุโรปที่ออกมาตรการคว่ำบาตรยุติการนำเข้าน้ำมันดิบจากอิหร่าน ซึ่งเป็นผลมาจากข้อสงสัยว่าอิหร่านกำลังพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ แต่อิหร่านยืนยันว่าเป็นโครงการนิวเคลียร์เพื่อสันติ

การเปิดสงครามโจมตีอิหร่านของสหรัฐฯ อาจเกิดขึ้นในไม่ช้านี้ หากการสร้างสถานการณ์เผชิญหน้าสุกงอมได้ที่ แต่อุดมการณ์ต่อต้านอเมริกันก็จะแผ่กระจายไปทั่วภูมิภาคตะวันออกกลางและประเทศมุสลิมอื่นๆ ทั่วโลก โดยมีอิหร่านเป็นหัวหอกและต้นแบบในการต่อสู้กับมาเฟียโลก นั่นเท่ากับว่าผลประโยชน์ของสหรัฐอเมริกา ในภูมิภาคตะวันออกกลางก็จะถูกสั่นคลอน เสี่ยงต่อภัยคุกคามมากขึ้นเช่นกัน อิสราเอลซึ่งเป็นตัวแทนของสหรัฐฯ ก็ย่อมมีความเสี่ยงต่อการถูกโจมตีมากขึ้นกว่าเดิม การปะทะกันระหว่างโลกตะวันตกกับโลกมุสลิมที่รุนแรงอาจ “ยกระดับ” กลายเป็นสงครามโลกครั้งที่สาม สงครามที่สุดท้ายแล้วไม่มีใครต้องการ

Source : http://www.manager.co.th/Home/ViewNews.aspx?NewsID=9550000021789

แฉเอกชนอังกฤษใช้พลังงานเปลือง ภาพถ่ายฟ้องเปิดไฟทิ้งทั้งเมือง

ฮัฟฟิงตันโพสต์รายงานผลสำรวจโดยบริษัทบริติชแก๊ส ซึ่งเป็นบริษัทให้บริการไฟฟ้าและพลังงานรายใหญ่ของอังกฤษเผยว่า บริษัทหลายแห่งในเกาะอังกฤษสิ้นเปลืองค่าไฟร้อยละ 46 ไปกับการเปิดไฟทิ้งไว้ในสำนักงานหลังเวลาทำงาน (08.00 - 18.00 น.)
รายงานนี้ได้จากการศึกษาข้อมูลมิเตอร์อย่างละเอียดกว่า 6,000 แห่ง และใช้เครื่องสแกนความร้อนถ่ายภาพย่านธุรกิจในเมืองต่างๆ ยามค่ำคืน เพื่อตรวจสอบว่ามีอาคารใดใช้พลังงานในช่วงเวลากลางคืนบ้าง โดยสีส้มและเหลืองแสดงว่ามีพลังงานหรือรังสีแผ่ออกมาจากอาคาร สีน้ำเงินเข้มคือจุด ที่ไม่มีการใช้พลังงาน
บริติชแก๊สชี้ว่า กรุงลอนดอนและเมืองเบอร์มิงแฮมในอังกฤษมีการใช้พลังงานอย่างประหยัดในหลายพื้นที่ ยกเว้นแต่เพียงลานจอดรถหรือห้างสรรพสินค้าบางแห่งที่เปิดไฟไว้ตอนกลางคืน
ขณะที่เมืองเอดินเบอระในสกอตแลนด์ หรือเมืองแมนเชสเตอร์ในอังกฤษ กลับมีหลายส่วนเป็นสีเหลือง แสดงว่าเป็นการใช้พลังงานที่สิ้นเปลือง บริติชแก๊สสรุปว่าบริษัทหลายแห่งสามารถประหยัดค่าไฟได้ถึง 1,000 ปอนด์ต่อปี
ทางด้านสถาบันศึกษาปรากฏการณ์ความเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศโลก อันเป็นโครงการร่วมระหว่างมหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ดและองค์กรกรีนพีซในอังกฤษ เสนอไว้เมื่อเดือนที่แล้วว่า การใช้พลังงานที่สิ้นเปลืองในหลายเขตธุรกิจเป็นสิ่งที่รัฐบาลต้องแก้ไขอันดับแรกๆ นอกจากนี้ยังเรียกร้องให้ ทุกครัวเรือนและทุกกิจการในอังกฤษใช้พลังงานที่ปราศจากคาร์บอนภายในปี 2593
 
 

 
Source : http://www.khaosod.co.th/view_news.php?newsid=TUROMFpXTXdNVEUyTURJMU5RPT0=&sectionid=TURNeU5nPT0=&day=TWpBeE1pMHdNaTB4Tmc9PQ==

สงครามโลกครั้งที่ 4

หากท่านมีเงินหรือทองจำนวนหนึ่งที่สะสมได้จากการทำงานอย่างหนักและด้วยความซื่อสัตย์มาตลอดชีวิตอยู่ในธนาคารในประเทศไทยที่เริ่มเกิดความไม่แน่นอนในทางการเมืองและเศรษฐกิจแล้ว ท่านจะตัดสินใจทำอะไรกับสมบัติเหล่านี้? ท่านอาจจะตัดสินใจขนออกไปฝากในธนาคารในประเทศที่คิดว่ามีความปลอดภัยกว่า คำถามต่อไปก็คือประเทศอะไรที่ปลอดภัยที่ท่านพอจะไว้ใจได้ในขณะนี้? ผมไม่ทราบว่าประเทศไทยมีทองหรือเงินฝากไว้ที่ประเทศใดในยุโรปหรือสหรัฐอเมริกา หากมีจริงก็คงจะต้องติดตามข่าวประเทศเวเนซุเอลาที่ถอนทองจำนวนแรกออกจากประเทศอังกฤษ 200 กว่าตันคิดเป็นเงินประมาณ 11,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ และยังกำลังจะถอนส่วนที่สองหรือสามอีกในเร็วๆ นี้


ความไม่มั่นคงทางเศรษฐกิจในกลุ่มประเทศพัฒนาแล้วเป็นโรคที่ยังรักษาไม่หายและอาจจะต้องใช้เวลาอีกหลายปีจึงเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้รัฐบาลเวเนซุเอลาตัดสินใจดังกล่าว คำถามที่สองก็คือการตัดสินใจส่งทองกลับบ้านจะหนีพ้นอันตรายได้จริงหรือ? หากว่าเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นนี้เป็นผลจากความหมดความน่าเชื่อถือในประเทศอังกฤษแล้วเวเนซุเอลาคงต้องหาประเทศที่มีระดับความน่าเชื่อถือที่สูงกว่า คำถามที่สามคือประเทศที่ว่านี้อยู่ไหน? ประเทศเยอรมนี ฝรั่งเศส หรือ สหรัฐฯ สหรัฐฯเป็นประเทศที่แปลกคือมีเงินไม่ขาดมือ แม้ขาดดุลการค้ามหาศาล ซึ่งคำนวณถึงวันนี้แล้วทุกครัวเรือนเป็นหนี้ประมาณ 30,000 ดอลลาร์สหรัฐฯเป็นอย่างต่ำ สหรัฐฯต้องปัดกวาดบ้านให้ได้กลับมายิ่งใหญ่อีกครั้ง สงครามของโลกครั้งต่อไปนี้สหรัฐฯจะไม่มีญี่ปุ่น เยอรมนี อิตาลี เป็นคู่ต่อสู้หลักแต่จะเป็นทุกประเทศที่ไม่มีข้อตกลงทางการค้าทวิภาคีกับสหรัฐฯซึ่งสหรัฐฯได้ตกลงไปแล้ว 17 ข้อตกลงและล่าสุดได้เพิ่มอีก 3 ประเทศคือเกาหลีใต้ ปานามาและโคลัมเบีย

หากมองไปข้างหน้าซัก 5 ปีเราก็อาจได้เห็นจำนวนข้อตกลงเพิ่มขึ้นระหว่างประเทศในกลุ่ม อาเซียน กับสหรัฐฯ และเมื่อเรามองให้ไกลออกไปอีกเราก็จะเห็นความเชื่อมโยงระหว่าง อาเซียนกับจีน อินเดีย ญี่ปุ่น เกาหลี ออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ เมื่อถึงเวลานั้นสงครามก็อาจจะยุติเพราะสหรัฐฯได้ไปกว่าครึ่งโลกซึ่งเป็นครึ่งโลกที่จะเป็นตัวขับเคลื่อนเศรษฐกิจโลกในศตวรรษ 21

สิ่งที่เราจะได้เห็นหลังสงครามโลกครั้งนี้คือการปรับระบบเศรษฐกิจของสหรัฐฯเพื่อลดตัวเลขขาดดุลการค้าด้วยการส่งออกสินค้าเทคโนโลยีสูงโดยเฉพาะที่สัมพันธ์กับการผลิตและบริการที่ลดก๊าซเรือนกระจก ขณะเดียวกันสหรัฐฯก็จะต้องแก้ปัญหาการบริโภคเกินขนาด(Overconsumption) ด้วยการทบทวนโครงสร้างภาษีในประเทศเสียใหม่ แต่การแก้ปัญหาก็คงจะยาก หากนักการเมืองจากสองพรรคของสหรัฐฯยังแตกแยกอย่างแรง(Polarized)เช่นในปัจจุบัน การประท้วงที่เรียกว่า "Occupy Wall Street" ในปัจจุบันไม่ใช่เรื่องที่สหรัฐฯทำข้อตกลงการค้าเสรีมากเกินไป แต่มาจากสาเหตุของความแตกต่างของรายได้ระหว่างผู้บริหารและพนักงานซึ่งมากถึง 300 เท่า สร้างความเหลื่อมล้ำระหว่างชนชั้น ซึ่งแปลว่าตลอดเวลาประมาณ 40 ปีที่ผ่านมานั้นการจัดการเศรษฐกิจของสหรัฐฯมีปัญหาคือผลิตภาพการผลิตสินค้าตกต่ำแต่กลับไปเพิ่มในภาคบริการทางการเงินซึ่งไม่ได้สร้างมูลค่าเพิ่มที่แท้จริง ประเด็นสุดท้ายคือสหรัฐฯ ต้องทบทวนนโยบายเศรษฐกิจที่ปล่อยให้ "ตลาด" เป็นตัวกำหนดมากเกินไป เครื่องมือที่สหรัฐฯ กำลังใช้อยู่คือการทำข้อ ตกลงฯดังที่ได้กล่าวข้างต้น และสุดท้ายผมเชื่อว่าสหรัฐฯ จะแก้ปัญหาการเมืองพร้อมๆ กับลดช่องว่างระหว่างชนชั้นได้

ดังนั้น ประเทศไทยจึงต้องเลือกเดินทางร่วมไปกับกลุ่มประเทศในภูมิภาคนี้ให้ได้ การจะมีข้อตกลงการค้าเสรีกับประเทศใดนั้นไม่เป็นการสร้างปัญหาเพิ่มหากเรามีเป้าพัฒนาเศรษฐกิจประเทศอย่างชัดเจน



จากหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจฉบับที่ 2,705 15-18 มกราคม พ.ศ. 2555

ไนจีเรีย:ตัวอย่างของการบริหารนโยบายพลังงานที่ล้มเหลว

ไนจีเรียเป็นประเทศในกลุ่มผู้ส่งน้ำมันเป็นสินค้าส่งออก (OPEC) และเป็นผู้ส่งออกน้ำมันดิบรายใหญ่ที่สุดในทวีปแอฟริกา แต่ก็ถือเป็นหนึ่งในประเทศที่เรียกว่า ต้องคำสาปจากน้ำมันหรือ oil curse เพราะประชาชนชาวไนจีเรียไม่ได้รับประโยชน์หรือความมั่งคั่งจาก ทรัพยากรอันมีค่าของตนเท่าที่ควร เพราะความฉ้อฉลโกงกินของนักการเมืองและข้าราชการ ประชาชนชาวไนจีเรียไม่ได้รับส่วนแบ่งที่เป็นธรรมจากรายได้ที่ได้จากการขายทรัพยากรอันมีค่าอย่างทั่วถึง


การแบ่งสรรรายได้จากทรัพยากรธรรมชาติที่ไม่เป็นธรรมนี้ ประกอบกับความยากจนและยากแค้นในการดำรงชีวิต ได้ทำให้ขบวนการก่อการร้ายในไนจีเรียเติบโตอย่างรวดเร็ว และฟักตัวจนกลายเป็นปัญหาระดับชาติ คุกคามการทำธุรกิจขุดเจาะสำรวจและผลิตน้ำมันของบริษัทน้ำมันข้ามชาติที่เข้ามาร่วมทุนและได้รับสัมปทานจากรัฐบาลไนจีเรีย ทำให้การผลิตน้ำมันดิบของไนจีเรียมีปัญหาสะดุด หรือขาดตอนไม่ราบรื่นอยู่เป็นประจำ

นอกจากนี้ ด้วยความที่รัฐบาลไนจีเรียไร้ความสามารถในบริหารความมั่งคั่งจากรายได้จำนวนมหาศาลที่ได้จากการขายน้ำมันเพื่อให้ประชาชนอยู่ดีกินดีได้ ดังนั้นรัฐบาลจึงเลือกวิธีที่ง่ายที่สุดและนิยมใช้กันในหมู่ประเทศผู้ผลิตน้ำมันทั่วโลก นั่นก็คือการตั้งราคาน้ำมันขายปลีกในประเทศให้ต่ำกว่าต้นทุนที่แท้จริง และตรึงราคาน้ำมันไว้เป็นระยะเวลายาวนาน โดยรัฐบาลทุ่มเทงบประมาณจำนวนมากในการอุดหนุนราคาพลังงาน

แต่นโยบายดังกล่าวก็กลายเป็นดาบสองคม เพราะการที่รัฐบาลตั้งราคาน้ำมันสำเร็จรูปต่ำกว่าต้นทุนและควบคุมราคาไม่ให้สูงขึ้นตามราคาในตลาดโลก ผลที่เกิดขึ้นก็คือ ไม่มีใครสนใจลงทุนสร้างโรงกลั่นน้ำมันในไนจีเรีย ดังนั้นไนจีเรียจึงต้องนำเข้าน้ำมันสำเร็จรูปจากต่างประเทศประมาณ 70% ของปริมาณการใช้ทั้งหมด โดยนำเข้าจากโรงกลั่นน้ำมันในยุโรปและตะวันออกกลาง ทั้งๆที่ตัวเองเป็นผู้ส่งออกน้ำมันรายใหญ่รายหนึ่งของโลก กลายเป็นว่าไนจีเรียส่งออกน้ำมันดิบไปขายในราคา 100 $/bbl. แต่ต้องไปซื้อน้ำมันสำเร็จรูปมาใช้ในราคา 120-130 $/bbl. และปริมาณการใช้ก็เพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ เพราะรัฐบาลไปกดราคาเอาไว้ให้ต่ำกว่าความเป็นจริง ประชาชนก็ใช้กันอย่างไม่มีประสิทธิภาพ ไม่ประหยัด

การอุดหนุนราคาน้ำมันในประเทศดังกล่าว นอกจากต้องสิ้นเปลืองงบประมาณมากจนรัฐบาลต้องใช้เงินถึง 7,400 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (233,100 ล้านบาท) ในการอุดหนุนราคาน้ำมันในแต่ละปี และถ้ายังคงอุดหนุนกันต่อไปในระดับนี้อีกเพียง 3-4 ปี ไนจีเรียก็จะเผชิญกับภาวะวิกฤติหนี้สาธารณะอย่างที่บางประเทศในยุโรปกำลังเผชิญหน้าอยู่ในขณะนี้แล้ว ยังทำให้รัฐบาลมีเงินไปใช้จ่ายในโครงการพัฒนาประเทศหรือโครงการทางด้านสวัสดิการสังคมน้อยลงอีกด้วย

ด้วยสาเหตุดังกล่าว ประธานาธิบดี Goodluck Jonathan ผู้ซึ่งเพิ่งชนะเลือกตั้งเมื่อเร็วๆนี้ จึงได้ตัดสินใจยกเลิกการอุดหนุนราคาน้ำมัน และประกาศขึ้นราคาน้ำมันเบนซินไปกว่าเท่าตัว จากเดิมซึ่งเคยตรึงราคาอยู่ที่ 12.64 บาท/ลิตร โดยประธานาธิบดีระบุว่าจะนำเงินที่ประหยัดได้นี้ไปลงทุนทางด้านโครงสร้างพื้นฐาน อย่างเช่น โรงไฟฟ้า และถนนหนทาง เป็นต้น แต่ประชาชนก็ไม่พอใจและพากันออกมาประท้วง รวมทั้งมีการนัดหยุดงานครั้งใหญ่ทั่วประเทศ กลายเป็นวิกฤติทางการเมืองและเศรษฐกิจของประเทศ ซึ่งอาจสร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจให้กับไนจีเรียได้ถึงวันละ 1,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯเลยทีเดียว ถ้ามีการปิดกั้นการส่งออกน้ำมันจริง อีกทั้งยังจะเป็นปัจจัยสำคัญทำให้ราคาน้ำมันในตลาดโลกพุ่งสูงขึ้น และกระทบต่อการฟื้นตัวของเศรษฐกิจโลกอีกด้วย

จะเห็นว่าปัญหาสำคัญที่เป็นปัญหาพื้นฐานของไนจีเรียคือปัญหาทางโครงสร้างการบริหารจัดการรายได้จากทรัพยากรที่ไม่เป็นธรรม และความไร้ประสิทธิภาพของรัฐบาลในการกระจายความมั่งคั่งไปสู่ประชากรส่วนใหญ่ของประเทศ แต่รัฐบาลกลับเลือกที่จะไปแก้ปัญหาเฉพาะหน้าด้วยการอุดหนุนและตรึงราคาพลังงาน ซึ่งก่อให้เกิดปัญหาในระยะยาว

ดังนั้นแม้แต่ในประเทศผู้ผลิตและส่งออกน้ำมัน ซึ่งมีทรัพยากรธรรมชาติมากมาย แต่ถ้าบริหารนโยบายพลังงานผิดพลาดก็อาจนำประเทศชาติไปสู่หายนะได้ ทั้งนี้เพราะทรัพยากรธรรมชาตินั้นมีคุณค่าในตัวของมันเอง เมื่อเราค้นพบก็ต้องใช้ให้คุ้มค่าและต้องใช้อย่างประหยัดและมีประสิทธิภาพ ไม่ใช่สักแต่ว่าใช้ให้หมดๆไปในคนรุ่นเรา ต้องคำนึงถึงคนรุ่นหลังด้วย กรณีไนจีเรียจึงเป็นตัวอย่างที่ดีที่แสดงให้เห็นว่า แม้แต่ประเทศผู้ผลิตน้ำมันเอง ถ้ากำหนดทิศทางพลังงานไม่ถูกต้องเสียแล้ว มีทรัพยากรธรรมชาติมากมายก็ไม่มีประโยชน์ครับ



จากหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจฉบับที่ 2,708 26-28 มกราคม พ.ศ. 2555